گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers تدوین:مینو غفوری ساداتیه آدرس اینستاگرام:gooldono.stand.sidoos@ تلفن:09308743868
افوربیا میلی یا مرجان مینیاتوری

نام رایج: مرجان مینیاتوری

نام انگلیسی: Milkweed

نام علمی: Euphorbia milii

خانواده: Euphorbiaceae


معرفی گل مرجان یا افوربیا میلی :

گل مرجان یکی از گل‌های زیبای بیرونی و آپارتمانی است با تنوع بالای رنگ گل که به دلیل زیبایی و تکثیر آسان در تمامی دنیا یافت می‌شود. مرجان دارای گونه‌های مختلفی می‌باشد که از نظر ظاهری به انواع مرجان گل درشت گل ریز مینیاتوری مرجان ابلق مرجان برگ درشت و سایر گونه‌ها تقسیم‌بندی می‌شود.

گیاه مرجان که نام علمی آن Euphorbia milii می‌باشد. یکی از گونه‌های خانواده افوربیا Euphorbia است. که در بهار تابستان و پاییز گل می‌دهد.

 افوربیا گیاه خانگی معروف و مشهور در بین پرورش‌دهندگان گوشتی و کاکتوس است. شاخه‌های مملو از خار و گل‌های زیبا و ظریف زرد و قرمز رنگ آن روی بوته‌هایی با ارتفاع 40 – 30 سانتیمتر زینت بخش اطاق‌ها است. خانواده فرفیونیان یا افور بیاسه به نام شیر شیرک یا شیر سگ مشهور است.

شیره سفید رنگی که از برگ‌ها و ساقه‌ها به خارج تراوش می‌کند تحریک‌کننده و خارش‌دهنده و خطرناک برای چشم‌ها است.

از گونه‌های دیگر E.suzannae, Eobesa می‌توان نام برد.


برگ‌های جدید گیاه بر روی ساقه‌های جوان و جدید گیاه شکل می‌گیرد و بنابراین قسمت‌های مسن‌تر گیاه به تدریج چوبی و کم برگ خواهد شد. برگ‌ها حدود ۳٫۵ سانتیمتر طول و ۱٫۵ سانتیمتر عرض دارد. گل‌ها کوچک هستند و قسمت رنگین گل‌ها در واقع برگه‌های کوچکی Bracts به عرض حدود ۱۲ میلی‌متر هستند که جلب توجه می‌کنند و به رنگهای قرمز، صورتی و سفید وجود دارند و رنگ قرمز آن متداول‌تر از سایر رنگ‌های این گیاه است.

البته باید خاطر نشان کرد انواعی که امروزه وجود دارند از طریق روش دو رگه گیری اصلاح نژاد شده‌اند و گلهای بزرگ‌تری و بیشتری دارند، این انواع با نام دورگه‌های تایلندی Thai hybrids شناخته می‌شوند و رنگ‌های قرمز، صورتی، کرم و زرد رنگ دارند. گل‌ها در دسته‌های ۲ الی ۸ عددی شکوفا می‌شوند، طبق اعتقادات چینی‌ها زمانی که این گیاه در دسته گل خود ۸ عدد گل تولید کند برای صاحبش شانس خواهد آورد! این گیاه در سراسر سال می‌تواند گل دهد.

اما در مقاطعی از سال بیش از سایر زمان‌ها گلدهی خواهد داشت. شیره این گیاه سمی است و در هنگام دست زدن به این گیاه باید مراقب پوست دست خود باشید. نام‌های انگلیسی این گیاه Crown of thorns,Christ plant, Christ thorn است ،زیرا بر اساس برخی از افسانه‌ها این گیاه همانی است که به عنوان تاج خاردار بر روی سر حضرت مسیح گذاشته شد.

این گیاه در محیط ما مرجان و گاهی فرفیون خوانده می‌شود. گیاه مرجان گیاهی سرسخت است که نگهداری نسبتاً آسانی دارد و می‌توان برای مدت طولانی آنرا در محیط خانه نگهداری و از زیبایی آن بهره مند شد.

,Euphorbia milii ,Milkweedانواع رنگ گل مرجان
انواع رنگ گل مرجان

 

نگهداری از گیاه مرجان:

آبیاری گل مرجان:
زمانی آبیاری این گیاه را انجام دهید که سطح خاک تا عمق ۵-۲٫۵ سانتیمتر خشک شده باشد در طی فصل رشد فاصله زمانی آبیاری با توجه به گرمای هوا متفاوت است اما در طی فصول سرد و زمانی که گیاه رشد چندانی ندارد آبیاری هر ۳-۲ هفته یکبار انجام می‌شود. در زمان آبیاری از آب ولرم با دمای حدود ۲۰ درجه استفاده کنید.

وجود رطوبت ماندگار در خاک منجر به پوسیدگی ریشه و طوقه گیاه (محل اتصال ساقه‌ها به ریشه) می‌شود و گیاه از بین خواهد رفت. زمانی که به گیاه آب می‌دهید مقدار آب باید به اندازه‌ای باشد که حتماً آب از منافذ زیر گلدان خارج شود زیرا این کار علاوه بر رسیدن رطوبت کافی به ریشه‌ها منجر به خروج عناصر و املاح اضافی از اطراف ریشه‌ها خواهد شد.

 

,Euphorbia milii ,Milkweed
گل-مرجان,Euphorbia milii ,Milkweed

اما مقدار این آب نباید زیاد باشد. هر قدر در مصرف آب زیاده روی شود بخصوص زمانی که دمای هوا حدود ۲۷-۲۴ درجه است خطر از دست دادن این گیاه بیشتر خواهد شد. اما به گیاه خشکی نیز ندهید. رسیدن رطوبت مورد نیاز گیاه به ریشه‌های آن، منجر به رشد مناسب و گلدهی خوب آن خواهد شد. با افزایش دمای محیط و گرمتر شدن هوا می‌توان آبیاری گیاه را نیز بیشتر کرد.

همچنین اگرچه وجود رطوبت در هوا به رشد و لطافت این گیاه کمک می‌کند، اما غبارپاشی و ماندگاری آب بر روی برگهای گیاه احتمال شیوع بیماری قارچی بخصوص بوترتیس و سفیدک پودری را افزایش می دهد و لزومی به انجام این کار نیست اما در روزهای گرم تابستان و برای افزایش رطوبت هوا می توان از روش زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب استفاده کنید.

یعنی یک زیرگلدانی را از سنگ ریزه(قلوه سنگهای کوچک ) پر کنید و سپس تا نیمه آن آب بریزید. گلدان را بر روی سنگریزه ها قرار دهید اما توجه کنید که هرگز کف گلدان با آب موجود در زیرگلدانی در تماس نباشد. آب موجود در زیرگلدانی به تدریج تبخیر شده و موجب افزایش رطوبت هوا می شود.

گل-مرجان,Euphorbia milii ,Milkweed
گل-مرجان,

نور گل مرجان:
این گیاه نور مستقیم آفتاب و محیط روشن و پر از نور را دوست دارد به شرطی که در این مسئله بخصوص در روزهای گرم سال زیاده روی نشود.

به بیان دیگر هر مقدار که هوا خنک تر باشد ، بیشتر می توان از نور مستقیم آفتاب بهره گرفت و در سراسر روز گیاه در زیر نور مستقیم افتاب باشد اما در روزهای گرم تابستان بهتر است که گیاه را از آفتاب بعد از ظهر محافظت کرد اما توجه داشته باشید که در چنین روزهایی نیز گیاه باید حداقل به ۶ ساعت نور مستقیم آفتاب دسترسی داشته باشد کمبود نور در محیط منجر به کم رنگ شدن گلها ، عدم شکل گیری گلها و ریزش برگها می شود.

توجه داشته باشید که وجود نور در طی شب(وجود لامپهای با شدت نور زیاد در مکان نگهداری گیاه در طی شب) می توان منجر به شکل گیری خارهای فراوان در قسمت بالای گیاه و عدم گلدهی مناسب این گیاه شود.

گل افوربیا میلی
گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers

دمای مناسب گل مرجان:
به طور کل این گیاه محیط گرم را دوست دارد و در چنین محیطی رویش برگها و گلدهی صورت می گیرد. بهترین دما برای رشد این گیاه ۳۲-۲۴ درجه سانتیگراد است اما این گیاه در طیف نسبتا وسیعی از دما یعنی از ۴ درجه تا ۴۰ درجه سانتیگراد زنده می ماند.

هر مقدار که دما بیشتر باشد از گلدهی گیاه کاسته میشود و برای زنده ماندن گیاه بهتر است که بخصوص در قسمت بعداز ظهر از مقداری سایه بهره مند شود. با پایین رفتن دما نیز ریزش برگهای گیاه شدت می یابد اما گیاه تا ۴ درجه نیز زنده می ماند اما اصولا زمانی که دمای هوا به ۱۰درجه رسید گیاه را به محل گرمتری منتقل کنید.

نکته جالب در مورد این گیاه این است که اگر این گیاه را در محیطی با دمای یکنواخت نگه داریم از گلدهی آن کاسته میشود بنابراین اگر در طی زمستان آنرا در دمای حدود ۱۳ درجه سانتیگراد نگه داریم به گلدهی این گیاه کمک می شود.

مرجانگل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers

خاک مناسب گل مرجان :
در مورد خاک سخت گیر نیست اما بهتر است که خاک زهکش مناسب داشته باشد تا مانع از ماندگاری طولانی مدت آب در اطراف ریشه های گیاه شود مثلا مخلوطی از خاک معمولی+خاک برگ+ شن به نسبت مساوی و یا یک قسمت شن درشت+ نصف قسمت کوکوپیت + نصف قسمت ورمی کمپوست و یا کود بسیار پوسیده گاوی استفاده کرد برای این گیاه مناسب است.

در مورد کوددهی نیز باید گفت وجود نیتروژن و فسفر به رشد رویشی (تولید ساقه و برگ) و رشد زایشی (تولید گل ) کمک می کند اما اگر در مصرف این عناصر زیاده روی شود نتیجه آن گلدهی کم و بلندی و نازکی ساقه های جوان است. برای کود دهی از بهار تا پاییز می توان هر دو هفته یکبار از کود ملایم و با نصف غلظت معمول کود استفاده کرد.

فرمول ۵-۱۰-۵ یکی از فرمولهای مناسب برای این گیاه است . تعویض این گیاه را می توان هر ساله و یا هر دو سال یکبار انجام داد. بهترین زمان تعویض گلدان این گیاه در تابستان است زمانیکه رشد رویشی گیاه در وضیعت خوبی است. بعد از تعویض گلدان این گیاه را تا حدود ۲ روز آب ندهید.

گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers

تکثیرگل مرجان:
استفاده از قلمه این گیاه یکی از راه های تکثیر آن است. در طی فصول بهار و تابستان می توانید از قسمت انتهایی ساقه های جوان قطعاتی به طول ۱۰-۷ سانیتمتر جدا کنید و انتهای قلمه ها را در آب قرار دهید تا جریان شیره سفید از قلمه ها متوقف شود، سپس قلمه ها را برای ۴-۳ روز درمکانی خشک و به دور از نور آفتاب قرار دهید تا خشک شوند.

روش دیگری هم وجود دارد و آن این است که بعد از جدا کردن قلمه برای چند دقیقه انتهای آن را در آب گرم قرار دهیم تا جریان شیره متوقف شود و بعد یک روز در مکانی خشک و به دور از نور مستقیم آفتاب قرار دهیم تا رطوبت اضافه خشک شود و سپس آنرا در بستر ریشه زایی بکاریم. سپس این قلمه را در بستری بسیار سبک همانند شن + پرلیت که کمی مرطوب است بکارید و گلدان محتوی قلمه ها را در مکانی روشن اما به دور از نور خورشید و دمای حدود ۲۰ درجه قرار دهید.

گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
گل افوربیا میلی

ریشه زایی این قلمه ها ممکن است تا دو ماه طول بکشد. کاشت بذرها روش دیگر تکثیر این گیاه است. البته اگر گیاه بعد از تولید گل بذر نیز تولید کند. زیرا برای انجام عمل گرده افشانی و تولید بذر شما به دو یا چند گیاه احتیاج دارید.

زیرا گلهای این گیاه در چند روز اول زندگی خود یعنی زمانی که جوان هستند نقش گل ماده را دارند زیرا قسمتهای ماده فعال است و بعد که سن گل بیشتر می شود قسمتهای نر گل که مسئول تولید گرده هستند فعال می شوند، بنابراین برای گرده افشانی یک گل در زمانی که قسمت مادگی آن فعال است نیاز به گلهای مسن تر داریم که باید در مجاورت این گل قرار داشته باشند به همین دلیل داشتن چندین گیاه در کنار هم که گلهایشان از نظر زمانی در مقاطع مختلفی هستند برای انجام عمل گرده افشانی و تشکیل شدن بذرها لازم است همچنین گرده افشانی یا باید دستی انجام شود و یا فعالیت حشراتی مانند زنبور عسل انجام گیرد.

بذر را باید در شن مرطوب در بهار کاشت و حرارت خاک ۱۶-۱۳ درجه سانتیگراد مناسب است . از زمان کاشت بذر تا گلدهی گیاه ۸-۵ ماه طول می کشد.

گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
قسمتهای نر و ماده گل که به شکل همزمان نمی رسند به همین دلیل برای گرده افشانی مناسب این گیاه وجود بیش از دو عدد گیاه در کنار هم لازم است.

 

هرس گل مرجان:
به طور کل توجه داشته باشید که در صورت قطع ساقه و یا برگ گیاه شیره ای سفید رنگ از محل برش بیرون می آید که سمی است و بخصوص باید مانع از تماس آن با چشمها شد.همچنین برای محافظت دستان خود در برابر شیره این گیاه و تیغهای آن حتما قبل از انجام عمل هرس دستکش مخصوص باغبانی دستتان کنید.

از آنجایی که این گیاه رشدی آهسته دارد بنابراین گیاهان جوان را تا سال سوم لازم نیست که هرس کنیم. در مورد گیاهان بالغ و بزرگ، هرس این گیاه دو هدف دارد یکی تحریک رشد ساقه های جوان است زیرا با بزرگ شدن گیاه قسمت های پایین ساقه عاری از برگ می شود و بهتر است که رشد ساقه های جوان که برگ نیز دارند تحریک شود و هدف دوم هرس زمانی است که شاخه ها خشکیده و آسیب دیده هستند و یا در مرکز گیاه ازدحام شاخسار وجود دارد.

برای مورداول یعنی رشد شاخه های جانبی می توان در فصل بهار ساقه های مسن را تا نصف ارتفاع آنان کوتاه کرد. اما توجه داشته باشید که بیشتر از نصف ارتفاع گیاه را کوتاه نکنید و در این کار شدت عمل به خرج ندهید.

گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers

در مورد دوم یعنی قطع شاخه های خشکیده و یا شاخه هایی است که موجب ازدحام بیش از اندازه مرکز گیاه شده اند، می توان شاخه ها را از نزدیکی سطح خاک قطع کرد. به یاد داشته باشید که این گیاه به هرس سالیانه نیاز ندارد و هر ۳-۲ سال یکبار برای هرس این گیاه باید اقدام کرد.

 

آفات و بیماری گل مرجان:
آفات زیادی به این گیاه حمله نمی کنند و گاهی شته ، شپشک و یا کنه های تارعنکبوتی و تریپس مشاهده میشوند که امکان فعالیت دو مورد آخر بیش از سایرین است. در مورد این گیاه بیماریها بیش از آفات مشکل ساز هستند و زمانی شیوع می یابند که شرایط نگهداری گیاه مناسب نباشد.

بیماری هایی مانند لکه برگی های قارچی و یا باکتریایی ، پوسیدگی ریشه ساقه و با عامل فوزاریوم و ریزوکتونیا و یا سوختگی بوترتیس گلها از جمله بیماریهای شایع این گیاه هستند.

 

گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
خاک مناسب گل افوربیا میلی Euphorbia_Milii_flowers
مرجان دفورمه

 

نیازها و شرایط نگهداری افوربیا میلی یا مرجان مینیاتوری

  •  نور: نقطه‌ای نورانی برای به نمایش گذاشتن رنگ‌ها چه در اتاق و چه در گلخانه به خوبی می‌پسندد.
  •  دما: اگرچه دمای حداقل 7 درجه است اما درجه حرارت بالاتر نزدیک به 10 را بهتر قبول می‌کند. اکسیژن هوای پاک تابستانه را فراموش نفرمایید.
  •  آبیاری: مانند بقیه گوشتی‌ها شروع با دو هفته یک بار در بهار و تابستان و هفتگی در ماه‌های داغ است. اجازه دهید سطح خاک در بین دو آبیاری خشک شود. در پاییز با آن مدارا و پس از ریزش برگ‌ها در اواخر پاییز آبیاری را قطع کنید.
  •  تغذیه: در تابستان گیاه را 3 – 2 بار با کود پتاسه قوی تغذیه کنید.
  •  خاک: کمپوست بی خاک یا کم خاک مخصوص گوشتی‌ها مخلوط با 30 درصد ماسه به درشتی ماش تا نخود بهترین بستر برای این گیاه است.
  •  تعویض گلدان: هر بهار گلدان را با یک درجه بزرگتر تعویض کنید، هنگامی که قطر به 15 سانتیمتر رسید اندازه را تغییر ندهید و با تکان دادن ریشه خاک‌های قدیم را حذف و گیاه را در همان گلدان سابق با خاک نو جا دهید. دو هفته اول آبیاری نکنید.
  •  ازدیاد: در بهار یا تابستان قطعات 7 – 5 سانتیمتری از ساقه با یک کارد تیز قطع و برای قطع جریان شیره گیاهی لحظه‌ای در آب قرار داده و در پودر هورمون ریشه‌زا فرو برید. پس از خشک شدن محل قطع که 3 – 2 روز طول می‌کشد آن را با خاک کمپوست خشک تماس دهید پس از 3 هفته با ظهور ریشه‌ها گلدان را آبیاری کنید.

افوربیا Euphorbia

چنانچه درجه حرارت در زمستان به زیر 13 سقوط کند، ریزش برگ‌های سبز گوشتالو افوربیا شروع می‌شود و ساقه لخت پر از خار حالت دلفریبی پیدا می‌کند. اندام قرمز رنگ که بعضی‌ها به نام گل می‌شناسند در حقیقت براکته‌های رنگین هستند.

مشکلات، بیماریها و آفات افوربیا میلی یا مرجان مینیاتوری

برگ‌ها خشک شده و می‌ریزند:

اگر زمستان و درجه حرارت زیر 13 است کاملاً طبیعی است، در بهار برگ‌های جدید ظاهر می‌شوند اگر درجه حرارت بالاتر از آن است هر ماه یک بار آبیاری کنید تا گیاه برگ جدید بیاورد. اگر در فصل تابستان هستید آبیاری بیش از اندازه و یا بد بودن وضع زهکش عامل آن هستند. در فاصله بین دو آبیاری به خاک اجازه دهید خشک شود سپس آبیاری کنید. اگر ریشه‌های فاسد را حذف می‌کنید مواظب جراین شیره سفید گیاهی باشد.

ساقه در نقطه رشد انتهایی خیلی ضعیف و لاغر است، برگ‌ها هم رو به زردی رفته‌اند:

 خیلی تاریک است و یا اینکه اگر در زمستان هستید هوا خیلی گرم و رطوبت بالا است، گلدان را به تدریج و برای دو هفته به نقطه آفتاب‌گیر منتقل کنید. رطوبت پایین بیاورید و جریان هوا برقرار کنید.

لکه‌های سفید مانند شوره روی برگ‌ها است:

یا آثار سم‌پاشی است و یا با آب سنگین غبارپاشی شده است. مسئله چندان مهمی نیست، از آب آشامیدنی و سبک استفاده کنید.

برگ‌ها در تابستان خشک شده و چروکیده هستند:

هوا خیلی گرم و خشک است اگر خاک خیلی خشک است آبیاری کنید. گیاه را در معرض جریان هوا قرار دهید.

برگ‌ها خیلی کم‌جان هستند و گل‌ها هم ظاهر نمی‌شوند:

تغذیه بیش از اندازه عامل آن است، آن را متوقف کنید در بهار و تابستان فقط 3 – 2 بار گیاه را تغذیه کنید.

دوده سیاه در زیر محل تشکیل گل‌ها دیده می‌شود:

 دوده سیاه روی شهد به‌جای مانده از گل‌ها تشکیل شده است، با غبارپاشی روزانه با آب شهد را رقیق کنید، با سم قارچ‌کش نفوذی هر ماه یک بار سم‌پاشی کنید. دوده را زمانی که خشک است تمیز کنید.

گیاه رشد چندانی ندارد و روی ریشه‌ها هم اجسام پنبه‌ای سفید رنگ مشاهده می‌گردد:

عامل شپشک آردی ریشه است. خاک اطراف ریشه را بشویید، و در محلول سم فرو برید و تکان دهید و قبل از تعویض گلدان اجازه دهید خشک شود، کمپوست و گلدان جدید باشد. برای دو هفته آبیاری نکنید.